گاهی زندگی اون‌ جوری که فکر می‌کنی پیش نمیره. یه امتحان خراب می‌شه ، یه کار نیمه‌کاره میمونه یا یه رابطه تموم می‌شه و دلت میگه « دیگه تمومه ».
اون لحظه‌ها ، یه صدای سخت‌گیر توی ذهنت بلند می‌شه :
« بازم خراب کردی »
« دیدی نتونستی؟ »
« همه جلو رفتن ، فقط تو موندی . . . »

آشناست ، نه ؟
این مقاله از هوپلت برای همون روزاست روزایی که حس می‌کنی از خودت دلخوری ، خسته‌ای و انگار هیچ‌چیز درست از آب درنمیاد. قراره با هم حرف بزنیم ، نه برای نصیحت یا قضاوت ، بلکه برای اینکه با نگاهی مهربون‌تر به خودت یاد بگیری دوباره آروم نفس بکشی 

چرا گاهی از خودت ناامید می‌شی؟

• خودانتقادی ، دشمن پنهان

بعضی وقتا خودمون بزرگ‌ترین دشمن خودمون می‌شیم. یه اشتباه کوچیک میکنی ، ولی ذهنت اون رو صد برابر بزرگ‌تر می‌بینه.
تحقیقات نشون داده آدمایی که مدام خودشونو سرزنش می‌کنن ، همیشه از قضاوت دیگران میترسن و حس میکنن کافی نیستن.
کم‌کم اون صدای درونی از “ اشتباه کردی ” تبدیل می‌شه به “ تو بدی ” ، “ تو لایق نیستی ”.
اینجا همون نقطه‌ایه که خستگی روانی شروع می‌شه.

تو لازم نیست از بین برنده‌ی اشتباهاتت باشی ؛ لازم داری یاد بگیری ازشون عبور کنی.

• مقایسه ، قاتل آرامش

حتماً برات پیش اومده بری تو شبکه‌های اجتماعی و ببینی همه موفقن ، لبخند میزنن و زندگیشون عالیه.
بعد ناخودآگاه خودت رو باهاشون مقایسه می‌کنی و یه صدای ناامید می‌گه :
« من چرا مثل اونا نیستم؟ »

اما واقعیت اینه که اون چیزی که می‌بینی فقط یه قسمت کوچیک از واقعیته. هیچ‌کس بدون شکست جلو نرفته.
تو داری مسیر خودت رو میری ؛ با ریتم مخصوص خودت.

• احساسات سخت ، دشمن نیستن

غم ، خجالت ، حس شکست . . . همشون بخش طبیعی زندگی‌ان.
یه تحقیق نشون داده که وقتی احساساتت رو انکار نمی‌کنی و بهشون گوش میدی ، راحت‌تر رشد می‌کنی.
به‌جای اینکه بگی « نباید ناراحت باشم » ، فقط بگو « الان ناراحتم ».
همین جمله ساده ، ذهن رو از قضاوت آزاد می‌کنه.

مهربونی با خود یعنی چی؟

یه مفهوم خیلی قشنگ توی روانشناسی هست به اسم شفقت به خود (self-compassion).
یعنی به‌جای اینکه با خودت مثل دشمن رفتار کنی ، با خودت مثل یه دوست صادق و مهربون حرف بزنی.

سه بخش اصلی داره :

1. مهربونی به‌جای قضاوت :
   به‌جای گفتن « من بی‌عرضه‌م » ، بگو « منم آدمم ، اشتباه می‌کنم ولی دارم یاد می‌گیرم ».

2. یادآوری اینکه همه اشتباه می‌کنن :
   هیچ‌کس بی‌خطا نیست. شکست یه بخش طبیعی از رشد همه‌مونه.

3. آگاهی از احساساتت (mindfulness) :
   یعنی ببینی چی داری حس می‌کنی ، بدون اینکه غرقش بشی.

چرا خودمهربونی این‌قدر مهمه؟

برعکس چیزی که شاید فکر کنی ، مهربونی با خود باعث بی‌خیالی یا تنبلی نمی‌شه.
مطالعات زیاد نشون دادن که آدم‌هایی که خودشون رو در لحظات سخت در آغوش می‌گیرن ، انگیزه‌ی بیشتری برای ادامه دارن. چون ذهنشون از حالت “ ترس از شکست ” به حالت “ فرصت برای یادگیری ” میره.

وقتی خودت رو سرزنش می‌کنی ، مغزت وارد وضعیت دفاعی می‌شه ؛ ولی وقتی با مهربونی با خودت رفتار می‌کنی ، مغزت حس امنیت می‌گیره و می‌فهمه هنوز امید هست.

چطور از حس شکست رد شی ؟

روان‌شناسا معمولاً سه راه اصلی برای عبور از شکست میگن :
پذیرش ، بازنگری مثبت و شوخ‌طبعی.

پذیرش : با واقعیت صلح کن

هیچ‌کس از شکست خوشش نمیاد ، ولی فرار ازش فقط طولش می‌ده.
بذاری احساساتت بیان ، حتی اگه تلخ باشن. بنویسشون ، حسشون کن.
گاهی تنها کاری که باید بکنی اینه که بگی : « الان خوب نیستم ، اما می‌گذره. »

بازنگری مثبت : از اشتباه درس بگیر

نگاه کن ببین چی ازش یاد گرفتی.
حتی یه شکست کوچیک هم می‌تونه یه درس بزرگ تو خودش داشته باشه.
مثلاً شاید یاد گرفتی به احساساتت گوش بدی ، یا اینکه یه مسیر خاص مناسب تو نیست.

شوخ‌طبعی : یه‌کم سبک‌تر ببینش

یه لبخند کوچیک به اشتباهاتت ، یعنی داری ازشون فاصله می‌گیری.
با خودت مهربون شو و بگو: « اوه ، اینم یه تجربه جدید بود! »
آدمایی که می‌تونن به خودشون بخندن ، راحت‌تر رشد می‌کنن.

تمرین‌های ساده برای روزایی که از خودت ناامیدی

نامه به خودت بنویس :
مثل یه دوست دلسوز برای خودت بنویس ؛ بگو « می‌دونم خسته‌ای ، ولی هنوز امید هست. »

مدیتیشن کوتاه :
چند دقیقه فقط بشین و نفس بکش. اجازه بده ذهنت آروم شه.

با خودت حرف بزن ، ولی مهربون‌تر :
وقتی ذهن گفت « خراب کردی » ، بگو « درسته ، ولی هنوز می‌تونم ادامه بدم. »

با بقیه در ارتباط باش :
با یه آدم قابل‌اعتماد حرف بزن. گاهی فقط شنیده شدن ، نصف مسیر درمانه.

 

اگر حس ناامیدی طولانی شد . . .

اگه دیدی این احساس‌ها داره هر روز شدیدتر می‌شه ، حتماً با یه روان‌شناس یا مشاور صحبت کن.
درخواست کمک ضعف نیست ؛ شجاعتِ روبه‌رو شدن با خودته.
گاهی یه گفت‌وگوی حرفه‌ای می‌تونه مثل یه نور کوچیک وسط تاریکی عمل کنه.

جمع‌بندی از هوپلت 💛

گاهی از خودت ناامید می‌شی ، اما یادت باشه : تو فقط یه اشتباه نیستی.
تو مجموعه‌ای از تجربه‌ها ، تلاش‌ها و قلبی هستی که هنوز داره میتپه.
هر بار زمین خوردی ، یه فرصت تازه برای شناخت خودته.

هوپلت اینجاست تا یادت بده چطور با خودت مهربون‌تر باشی ، چطور از اشتباهاتت پلی بسازی برای رشد و چطور حتی توی تاریک‌ترین روزا ، خودت رو در آغوش بگیری و بگی :
“ دیگه نمی‌خوام با خودم بجنگم ، فقط می‌خوام خودم رو بفهمم. ”